Mariusz Tarnaski "MariuszT"

Certyfikaty to dobra rzecz, potwierdzają Twoją wiedzę. Jestem skłonny zaryzykować twierdzenie, że dla każdego normalnego pracodawcy jeden konkretny certyfikat może być więcej wart niż studia, nawet w oczekiwanym kierunku.

Problemem natomiast jest wybranie, który certyfikat chcemy zdobyć. Strona w3schools.com osiągnęła mistrzostwo w pozycjonowaniu przez co pojawia się na czołowych pozycjach W Google dla wielu zapytań o HTML, CSS a nawet PHP i MySQL. Nazwa nie pozostawia złudzeń, że to wszystko musi mieć coś wspólnego z konsorcjum W3C.

W3Schools oferuje na swojej stronie możliwość zdania płatnych, certyfikowanych egzaminów. Jest w czym wybierać. Na tą chwilę (grudzień 2011) mamy testy z HTML, CSS, JavaScript, jQuery, XML, ASP i PHP. Każdy za 95 dolarów (kiedyś było taniej ).

Na pierwszy rzut oka, wygląda atrakcyjnie. Wczytajmy się jednak w szczegóły.

• Po pierwsze, egzamin zdajemy online. Każdy rozgarnięty w tej chwili sobie myśli „Ej! To co z wiarygodnością?”. Wiarygodność ma zapewnić ktoś od Ciebie Ktoś kto w teorii ma nad Tobą stać i patrzeć czy rozwiązujesz test samodzielnie a potem podpisać się pod certyfikatem. Od Ciebie zależy czy to będzie Twój kumpel z podwórka czy np. Twój szef ze znanej i szanowanej firmy IT. Oczywiście Twój Anioł Stróż mógłby Ci wystawić zwykłą rekomendację i miałaby taką samą moc no ale wtedy W3Schools by nie zarobiło
• Test to 70 pytań wielokrotnego wyboru lub pytań TAK/NIE, limit czasu to 70 minut. Ja mam alergię na takie testy ale zdaję sobie sprawę, że to najprostsza i najszybsza forma egzaminu i może być nawet skuteczna o ile pytania są sensowne. W tym przypadku jednak nie są. Pytania są banalne. Tzn. nie wiem jakie są bo oczywiście nie przystąpiłem do żadnego testu ale są testy przykładowe i ich poziom woła o pomstę do nieba.
• Jeżeli nie zdasz (minimum 75% poprawnych odpowiedzi) lub chciałbyś poprawić swój wynik to masz jeszcze jedną próbę. Jak rozumiem, w cenie.
• W3Schools nie ma żadnego związku z konsorcjum W3C. Żadnego!

To wszystko powoduje, że nikt o zdrowych zmysłach nie weźmie pod uwagę tych certyfikatów. Więcej! Może uznać Cię za cwaniaka, który przyszedł go oszukać lub głupka, który dał się na tą farsę nabrać.

Do w3schools.com jest wiele więcej zarzutów. Społeczność webmasterska wyłapała wiele nieścisłości i błędów we wskazówkach tam umieszczonych. W swej złości stworzyli stronę w3fools.com gdzie bezwzględnie wytykają wszystkie grzechy autorów kursów.

Przy okazji, jakie certyfikaty warto zrobić?

Ja znam jeden dobry, certyfikat od Zend. W świecie PHP (w tej chwili certyfikat jest z PHP w wersji 5.3) nie ma cenniejszego certyfikatu. Osoby mocno związane z Zend Framework mogą też pomyśleć o certyfikacie z tego frameworka. Być może inne firmy egzaminują również z innych frameworków, CMS’ów itd.

Na pewno warto zastanowić się nad certyfikatami z bezpieczeństwa lub z baz danych. Szczegółów jednak nie podam bo ich nie znam Szukajcie przede wszystkim takich egzaminów, które mają błogosławieństwo od firm autorów oprogramowania.

Zdecydowanie nie warto podpierać się jakimikolwiek kursami i egzaminami z HTML i CSS. Wystarczy zrobić swoje portfolio i niech jego źródło mówi za nas. Miałbym również duże wątpliwości czy warto inwestować w coś co potwierdzi naszą znajomość Flasha i AS3. Natomiast jeżeli ktoś pracuje bardzo dużo z JavaScript to pewnie jakiś certyfikat byłby bardzo mile widziany (ale już nie z jQuery, to za proste!). Tylko czy coś takiego istnieje?

Jak już wspominałem w innym artykule (przeczytaj komentarze, warto!), przeglądarki, ze względów bezpieczeństwa, ograniczają nasze możliwości komunikowania się między stronami w różnych domenach. Możemy natomiast dowolnie pracować i komunikować się w obrębie tej samej domeny. Jak rozszerzyć nasze możliwości?

Istnieje pewna metoda i nazywa się window.postMessage. Opracowano po prostu bezpieczną metodę komunikowania się cross-domain.

Sposób ten nie jest obsługiwany przez starsze przeglądarki (np. IE 7) dlatego powstał ciekawy plugin jQuery, który w razie czego, potrafi komunikować się w alternatywny sposób, poprzez document.location.hash. Jest także alternatywa w postaci czystego JS.

PS
Wiem, że to nie jest żadna nowość ale ostatnio mocniej zainteresowałem się tym tematem i pomyślałem, że warto o tym wspomnieć. W naszym języku ciężko natrafić nawet na wzmiankę o takich rzeczach.

AJAX to wspaniała technologia dzięki której mogło powstać wiele rewolucyjnych usług. Ma ona jednak pewne ograniczenia związane z polityką bezpieczeństwa przeglądarek. Jednym z największych ograniczeń jest możliwość łączenia się poprzez AJAX wyłącznie ze stronami w tej samej domenie. Krótko mówiąc, nie ma możliwości pobrać strony example2.com ze strony example1.com. Tak przynajmniej myślałem do tej pory

Nim jeszcze przejdę do meritum sprawy, dodam, że oczywiście istnieje obejście problemu. Można napisać swego rodzaju proxy w PHP lub w innym języku i za pomocą tego proxy pobierać docelową stronę. Trzeba jednak koniecznie pamiętać aby przy tego typu rozwiązaniach jakoś filtrować kto korzysta z naszego skryptu i co pobiera. Inaczej będą problemy bo skrypt musi być przecież publicznie dostępny.

Nam jednak zależy aby całą sprawę załatwić z poziomu JavaScript. Z pomocą przychodzi YQL od Yahoo!.

Czym jest YQL? W dużym uproszczeniu, jest to język składniowo podobny do SQL, który pozwala na odczyt/manipulację różnymi zorganizowanymi strukturami danych np. HTML. Jego możliwości możemy wykorzystać dla własnych celów o czym możemy się dowiedzieć z tego artykułu. Pozwolę sobie skopiować jeden przykład:

To kompleksowy kod, który pozwala stworzyć proste odnośniki na stronie służące do pobierania zewnętrznych witryn, przy okazji filtrując wyniki z potencjalnie niebezpiecznego kodu. Dobrze wiedzieć, że YQL pobiera tylko zawartość tagu body docelowej strony, co ma oczywiście swoje konsekwencje np. dostaniemy dostęp tylko do tych styli CSS, które zostały bezpośrednio "wpisane" w tagi HTML, tzw. inline CSS.

Pod tym adresem znajduje się prezentacja działania tego kodu.

Na github.com znajduje się również prosty skrypt jQuery, który szalenie upraszcza korzystanie z dobrodziejstw YQL. Dzięki niemu możemy korzystać z dotychczasowych rozwiązań opartych o AJAX i podawać zewnętrzne adresy www a skrypt sam martwi się już o to aby cały proces przebiegł bez problemów. Przykład użycia (z tej strony):

Warto wspomnieć o alternatywnej metodzie. Istnieją rozwiązania w których JS łączy się z odpowiednim plikiem Flash i to on wykonuje za nas robotę polegającą na pobraniu zawartości strony. Ograniczeniem tej metody jest fakt, że komunikacja nie może być zablokowana na domenie docelowej w pliku crossdomain.xml. Popularnym skryptem rozwiązującym problem właśnie za pomocą Flash'a jest flXHR.

Kłopot z tzw. cross-domain AJAX jest obszerny, mam za małą wiedzę aby móc go lepiej opisać. Żywię jednak nadzieję, że tekst będzie przydanty i pomoże komuś rozwiązać jego problemy. Zachęcam do samodzielnego zgłębiania problemu i dzielenia się wiedzą w komentarzach.

PS
Pytanie za 100 punktów. Skoro AJAX nie pozwala pobierać danych z zewnętrznych adresów www to jakim cudem pozwala łączyć się z domeną http://query.yahooapis.com/ ? Pytam szczerze bo ja tego nie wiem Firebug nie pokazuje ruchu generowanego za pomocą tego rozwiązania jako ruch AJAX tylko przypisuje go do zakładki JS.

EDIT
Czytaj komentarze, koledzy dali tam wiele interesujących, uzupełniających informacji!

Twitter wypuścił jakiś czas temu w świat całkiem ciekawy twór, który zwie się Bootstrap. Można go chyba zaliczyć do frameworków CSS chociaż korzysta też z możliwości JavaScript.

Nie zdołałem się jeszcze przekonać do takich produktów jak Blueprint (3 i pół roku temu zamieściłem nawet krótki wpis informacyjny o tym frameworku, tutaj link) czy 960 Grid System. Niby znam ich zalety ale jakoś brakuje czasu i energii żeby wreszcie któryś poznać. Chyba nie leży mi przede wszystkim idea budowania CSS na bazie siatki. Może kiedyś będzie okazja się przemóc i spróbować któregoś rozwiązania.

Bootstrap wpadł mi jednak w oko. Może dlatego, że jego dokumentacja (tak, to ten sam link co wcześniej ) jest tak banalna, przejrzysta i przyjazna, że każdy złapie w lot jak go używać.

Bootstrap to zbiór bibliotek CSS wzbogacony o LESS (napiszę o tym więcej, obiecuję!) i pluginy JavaScript. Razem prezentuje się to naprawdę atrakcyjnie i prosto. Wystarczy spojrzeć na przykłady z dokumentacji. Typografia, przyciski, formularze, okienka. Wszystko to i wiele więcej, gotowe do użycia, często bez naszej ingerencji, czasami wymaga tylko dodania odpowiedniej klasy do elementu.

Raczej to nie jest jeszcze ten moment gdy zbuduję pierwszą stronę w całości opartą o framework CSS jednak Bootstrap idealnie pasuje mi do tworzenia różnego rodzaju paneli administracyjnych. Z wyglądem takich paneli zawsze jest problem a tutaj mamy wszystko gotowe.

Polecam Bootstrap, warto też bliżej przyjrzeć się dostępnym pluginom JavaScript (oparte o mój ulubiony famework JS czyli jQuery) i podejrzeć trzy przykładowe strony (pierwsza, druga, trzecia).

Źródła dostępne są do ściągnięcia na GitHub pod adresem https://github.com/twitter/bootstrap.

Przeglądając github.com w poszukiwaniu czegoś na czym mógłbym podszkolić się z Symfony 2 natknąłem się na ciekawy projekt. Ktoś stworzył aplikację (PHP5 + JS + HTML5) do gry w szachy i udostępnił całe źródło. Co prawda wygląda na to, że sam silnik odpowiedzialny za grę nie jest napisany w PHP "ale też jest zajebiście", cytując klasyka

Projekt nazywa się lichess i jest naprawdę imponujący, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że jest prowadzony przez jedną osobę. Szczegóły techniczne:

- PHP 5.3.2, użyto frameworka Symfony 2
- JavaScript (jQuery i jQuery UI)
- HTML5 i CSS
- "mózg" gry to Crafty Chess
- pgn4web służy do podglądu gier. Daje możliwość osadzania rozgrywek na stronie www, w prostej i miłej formie miniatury, bazuje na JavaScript.

Możliwości jakie aplikacja udostępnia graczowi są co najmniej wystarczające. Możemy grać z innymi ludźmi lub z komputerem (dla komputera wybieramy jeden z ośmiu poziomów trudności). Wybieramy między grą standardową a Chess960. Decydujemy także czy gramy z zegarem.

Każda gra ma swój unikalny adres. W ten sposób rozgrywkę może śledzić więcej osób a po rozegranej grze można prześledzić wszystkie ruchy i zobaczyć cały zapis rozgrywki. Dostępny jest katalog wszystkich rozgrywanych w tej chwili i wcześniej rozegranych gier.

Dzięki zastosowaniu JS i HTML5 gra się bardzo przyjemnie, przeglądarka w żaden sposób nas nie ogranicza. Funkcji jest wiele, nie będę ich wszystkich wymieniał. Jeszcze więcej jest planów, które autor przedstawia na liście TODO.

Twórca zapowiada, że cały projekt będzie zawsze darmowy, open source a strona gdzie można wszystko wypróbować (lichess.org) będzie zawsze wolna od reklam. Kimkolwiek jest, jestem pod wrażeniem jego pracy. Na pewno prześledzę kod PHP, to jest z pewnością nieocenione źródło wiedzy podczas nauki Symfony 2.

Na blogu staram się opublikować coś chociaż raz w miesiącu. Pomysłów na tematy jest więcej tylko czasu brak (wiem, przynudzam już z tym brakiem czasu). Zdarza się tak, że chcę o czymś napisać, tworzę szkic, napiszę klika zdań i... nie kończę, nie publikuję.

Tak było z php.js. Chciałem o tym napisać półtora roku temu! Wspomniałem potem o tej bibliotece we wpisie "Pokochać JavaScript" ale to były zaledwie dwa zdania.

Ostatnimi laty coraz częściej miałem do czynienia z JavaScript, zwłaszcza przez ostatni rok. Początkowo nie byłem z tego powodu jakoś szczególnie radosny ale dzisiaj spokojnie mogę napisać, że darzę JS taką samą sympatią jak PHP. Niestety czasami brakuje mi funkcji dobrze znanych z PHP. Szczególnie w pracy z ciągami znaków.

Nasze kochane PHP zdobyło swoją popularność między innymi dlatego, że posiada wiele wbudowanych funkcji, które rozwiązują za nas szereg często występujących problemów. Rozleniwiony takim komfortem programista (na przykład ja) może czuć się zagubiony i zakłopotany podczas pracy z innymi, mniej przyjaznymi pod tym względem językami (na przykład JavaScript).

Na szczęście kilku zdolnych ludzi powołało do życia zbiór funkcji pod wspólną nazwą php.js. Projekt ten ma na celu przeniesienie popularnych funkcji dostępnych w PHP do JavaScript. Efekt jest imponujący.

Ilość funkcji przeniesionych z PHP sięga 438 (stan na 5 grudnia 2010)! Udostępniono gotowe do ściągnięcia paczki, możemy również sami je tworzyć wybierając tylko te funkcje, które nas interesują. Nic także nie stoi na przeszkodzie aby podejrzeć źródło wybranej funkcji i po prostu przekopiować kod do własnego projektu.

Projekt jest open source, każdy może tam wnieść swoją cenną wiedzę. Z tym jednak coraz ciężej, do oprogramowania zostały już funkcje najbardziej problematyczne w implementacji.

Czerp z tego projektu pełnymi garściami ale nie używaj bezmyślnie całego zbioru funkcji! Nie uwierzę, że pracujesz przy pojedynczym projekcie, który wymaga od Ciebie więcej niż 5% funkcji zawartych w php.js. Przemyśl czego potrzebujesz i zbuduj własny plik lub wklej odpowiednie funkcje do swoich skryptów.

Uwaga
Funkcje z projektu php.js można pobrać w trzech postaciach. Zwykłej, obiektowej (namespaced) i zgodnej z założeniami CommonJS. Jeżeli nie wiesz co wybrać to znaczy, że potrzebujesz postaci domyślnej (zwykłej).

Stało się i nie ma już odwrotu. Trzeba nauczyć się JavaScript. Nie, nie mówię o sobie bo ja już go znam (na jakimś tam akceptowalnym poziomie ). Mówię do Ciebie.

Nie pamiętam kiedy pierwszy raz zetknąłem się z JavaScript ale wiem na co wtedy była moda. Implementacja tego języka w wielu przeglądarkach kulała a jeżeli nawet coś bardziej złożonego działało to w każdej przeglądarce trzeba było to napisać trochę inaczej. Z tego powodu nie było wielu zaawansowanych koderów JS a w sieci krążyły różne skrypciki, które webmasterzy dzisiaj zgodnie określają mianem wodotrysków. Implementacja zegarka albo kalkulatora, "padający śnieg" czy animowany tekst podążający za kursorem myszki - oto na co było stać większość programistów JS i czym zachwycali się twórcy stron www.

Wreszcie przyszło jednak opamiętanie i wszystkie straszydła zaczęły znikać z sieci. Bo na cholerę komuś zegarek na stronie skoro każdy ma go w prawym dolnym rogu... ?

Nadeszły gorsze czasy dla JS... co wyszło temu językowi tylko na dobre Na całe szczęście język nadal się rozwijał a producenci przeglądarek nie zapomnieli o nim i pomału programowanie ze znośnego stawało się przyjemne. Co mądrzejsi zaczęli się zastanawiać jak wykorzystać potencjał, niemały potencjał należy dodać, tego języka. Po cichu zaczęły się pojawiać jakieś bardziej ambitne próby stworzenia czegoś praktycznego w JavaScript.

Może i Google Maps nie przyniosłoby ze sobą otrzeźwienia (mimo zaawansowanego użycia JS) gdyby nie to, że wykorzystano obiekt XMLHttpRequest (wymyślony przez Microsoft) dzięki któremu od tamtej chwili webmasterzy na całym świecie mogą się cieszyć technologią znaną pod nazwą AJAX.

I zaczęło się Wchodzisz sobie na stronę, klikasz, coś się dzieje, ewidentnie pobierane są nowe informacje z serwera a strona się nie przeładowała... To była rewolucja, technika ta szybko stała się pragnieniem każdego właściciela www. JavaScript nareszcie został doceniony, to były jego drugie narodziny. Szczęśliwie zbiegło się to w czasie z już całkiem przyzwoitymi implementacjami JS w przeglądarkach.

Dalej opowiadać chyba już nie trzeba, gdyby nie powyżej opisane wydarzenia to Internet z pewnością wyglądałby dzisiaj i działał zdecydowanie gorzej. Właściwie to nawet może nie mielibyśmy dzisiaj Web 2.0? Kto wie, w końcu JS i AJAX miały w tym trendzie bardzo duży udział a nowe możliwości były inspiracją dla pierwszych pionierów.

Dzisiaj programowanie w JS to zupełnie inna bajka niż wtedy gdy pierwszy raz się nim zainteresowałem. Twórcy przeglądarek prześcigają się w implementacji ekstremalnie szybkich silników JavaScript, mamy do wyboru wiele frameworków i bibliotek ułatwiających życie webmasterom a Google jasno daje do zrozumienia swoimi rozwiązaniami (Gmail, Google Maps, Google Docs etc. oraz cała idea Chromium OS), że bez JS już się nie da...

Zachęcam wszystkich do poznawania możliwości JS. Zapewniam Cię, że jeżeli wiążesz swoją przyszłość z tworzeniem stron www to nie masz wyjścia

Na nasze szczęście istnieją takie projekty jak jQuery, dzięki któremu programowanie w JS to poezja. Wybór frameworka należy do Ciebie ale podpowiem Ci, że ja już nie zabieram się za żaden projekt bez jQuery Oczywiście czasami coś prostego lepiej zaprogramować w czystym JS niż ładować dużą bibliotekę tylko po to aby obsłużyć jeden przycisk. Pamiętaj o tym.

Jeżeli na początku Twojej przygody brakuje Ci wielu rozwiązań z PHP to polecam zainteresować się projektem php.js. Nie radzę dodawać tej biblioteki do swoich stron (chociażby z powodu jej rozmiarów) ale łatwiej będzie Ci się czegoś nauczyć gdy zobaczysz jak zaimplementowane są w JS funkcje z dobrze znanego Ci języka.

Jest też coś dla programistów Java. Napisz wszystko w Javie i użyj Google Web Toolkit a kompilator sam zbuduje całą aplikację łącznie ze skryptami JS. Chociaż nie wszyscy są zdania, że to dobre rozwiązanie...

Podsumowując, chociażbyś bardzo chciał to JavaScript nie unikniesz. Ale nie ma ku temu powodów, czasy się zmieniły zdecydowanie na korzyść tego języka. Zacznij go odkrywać a zobaczysz ile nowych możliwości otworzy się przed Tobą i jak łatwo uzyskać niektóre efekty (zwłaszcza z pomocą narzędzi typu jQuery ).

Ostatnio musiałem mocno podszkolić się w JavaScript i bardzo dobrze poznać możliwości API Google Maps. Natrafiłem na kilka nietypowych problemów, wiele ciekawych rozwiązań itd. Przeszukałem mnóstwo stron internetowych. Kilka z nich zasługuje na szczególną uwagę dlatego postanowiłem Wam (i przy okazji sobie) zrobić małą ściągawkę.

Oto adresy stron www, które warto odwiedzić gdy trzeba coś wyrzeźbić w Google Maps:

http://code.google.com/intl/pl/apis/maps/
Oczywiście zawsze należy zacząć od oficjalnej dokumentacji. Większość użytkowników potrzebuje podstawowych funkcjonalności i na tej stronie skończą poszukiwania rozwiązań swoich problemów

http://groups-beta.google.com/group/Google-Maps
Drugie z najpopularniejszych miejsc, gdzie można znaleźć pomoc a także zadać jakieś konkretne pytanie to grupa dyskusyjna Google Maps. Czytaj dalej »

Kolejna mała ciekawostka Na stronie www.csstypeset.com można znaleźć mały edytorek w którym z łatwością przygotujemy wygląd tekstu i dostaniemy kod CSS odpowiedzialny za jego sformatowanie. Wszystko oparte na Java Script. Może przyda się osobom, które uczą się CSS bo można łatwo podejrzeć która komenda jest za co odpowiedzialna.

Po pięciu minutach..
Właśnie się okazało, że tego typu narzędzi jest dużo więcej Ja znalazłem jeszcze trzy:

• typetester.maratz.com
• www.csstype.com
• www.fonttester.com

Chciałbym wszystkim polecić pewien plugin do wordpress dzięki któremu na naszym blogu pojawią się ładnie pokolorowane kawałki kodu z przeróżnych języków programowania. Przykład działania można zobaczyć w niejednym wpisie na tym blogu. Plugin nazywa się iG:Syntax Hiliter. Niestety ostatnia wzmianka o nim na stronie autora pochodzi ze stycznia 2006.

Problem pojawił się u mnie wczoraj gdy pisałem o smarty i coś się knociło z kolorowaniem składni przy komendzie {assign}.

Rozwiązanie jest proste, trzeba zaktualizować GeSHi (Generic Syntax Highlighter). Jest to bardzo zacny skrypt w php, który pozwala kolorować składnię ponad siedemdziesięciu języków programowania I ciągle dochodzą nowe.

Aktualizacja jest banalna, trzeba przekopiować i nadpisać plik geshi.php oraz katalog geshi ze skryptu GeSHi do naszego pluginu.

Jednak z ciekawości poszukałem innych tego typu rozwiązań. Większość korzysta właśnie z GeSHi (np. WP-Syntax lub CodeHighlighter) ale znalazłem też dwa inne, ciekawe projekty.

Pierwszy to coś dla wymagających bo obsługuje ponad 200 języków programowania. Niestety ma poważną wadę ponieważ wymaga zainstalowanego na serwerze edytora tekstowego VIM oraz musimy mieć dostęp do perla. Nazywa się to vimcolor.

Drugi to bardzo ciekawy projekt o nazwie SyntaxHighlighter. Sam plugin to nic nadzwyczajnego ale korzysta on z czegoś co nazywa się identycznie jak plugin i działa w czystym Java Script! Prawda, że bardzo wygodne? Stronę projektu skryptu w JS znajdziemy tutaj. Wygląda to i działa bardzo fajnie. Jedyną wadą jest mała ilość obsługiwanych języków ale dla większości osób możliwości są wystarczające.

Ja już nie będę eksperymentował, zostanę przy moim pluginie ale jeżeli ktoś dopiero zamierza dodać kolorowanie składni do swojego bloga to zachęcam do sprawdzenia kilku skryptów.